Blog

Een kind heeft niets aan de pornoficatie van het landschap

In de jaren negentig en het eerste decennium van de huidige eeuw heb ik het geluk gehad om te mogen opgroeien aan de rand van de Kagerzoom. Zonder recreatief landschap wisten we op de fiets en een oud roeibootje altijd plezier te hebben. Mijn buurjongen viel minstens drie keer per zomer in de sloot, we konden naar hartenlust vissen, en schaatsten als de winter dat toeliet. In mijn jeugd heb ik minstens duizend keer de golfbaan rond gefietst met verschillende vrienden en ik heb nooit gedacht dat het “anders” moest.

Helaas is er een blik consultants opengetrokken bij Arcadis. Het moet anders, beter en kwaliteitsimpulsiever, want er moet meer. De brochure van de gemeente Teylingen voldoet dan ook ruimschoots aan management-porno (red. porno: verzamelnaam voor zinnenprikkelende lectuur, films, muziek, tekeningen enz., van Dale). Er zijn echter een paar problemen met porno:

  1. Het is oppervlakkig en kan haar beloftes nooit waarmaken.
  2. Het geleverde product staat in geen relatie tot de realiteit.
  3. Geld is de enige drijfveer.
  4. Het is niet geschikt voor kinderen.

Goed, toegegeven, het laatste argument is enigszins flauw en niet van toepassing op een natuurgebied. Een kind kan zich natuurlijk ook vermaken in een “meer ontwikkeld” natuurgebied, maar ziet het belang dan wel het verschil echt niet. Met een sloot, een fiets en een bal hebben kinderen grenzeloze fantasie die ze op de huidige Kagerzoom prima kwijt kunnen. Hier zijn geen blote-voetenpaden dan wel integratie van mens en dier voor nodig. (En als we dat wel wilden, dan klommen we wel over het hek).

Het is dan ook totaal onduidelijk of de lege beloftes waargemaakt kunnen worden, terwijl de bezwaren en zorgen zich met de dag opstapelen. Van mij hoeft het dan niet anders. Bij elk verblijf aan de Kagerzoom loop ik wel een rondje en geniet ik van haar huidige rust. Dit gaat niet gepaard met de behoefte om hier zonder duidelijke aanleiding een zak geld in leeg te storten.  En een ding is zeker, voor de belangrijkste doelgroep, kinderen, zit er echt geen meerwaarde in de huidige plannen. De pornoficatie van het landschap is dan ook echt niet nodig.

Hans de Man, Trondheim Noorwegen
opgegroeid aan de Rivierforel

Kagerzoom, Teylingen en de ‘beleving’…

Kagerzoom, Teylingen en de ‘beleving’…

De plannen van de gemeente Teylingen met de Kagerzoom worden een stuk duidelijker als je naar hun visie op het buitengebied kijkt (uit Visie op Recreatie & Toerisme, Teylingen, 2016):

  • Doel 1. verbeteren van de voorzieningen … in Teylingen in zowel het buitengebied als de kernen met als doel: ‘verhoging van de bestedingen’…..
  • Doel 2: verbeteren en versterken van het toeristisch product ……met als doel een hoge belevingswaarde van de gemeente en verhoging van de bestedingen.

Het zal dus niet zo lang meer duren of de huidige plannen ‘om de beleving’ in de Kagerzoom te vergroten, zullen worden gevolgd door plannen voor het maken van aanlegsteigers op Strengen en Tengnagel. Daarna krijgen we het verlenen van vergunningen voor koek- en zopie tenten, gevolgd door evenementen. Uiteindelijk hebben we een situatie zoals op Koudenhoorn in de zomer: heel veel boten en kratten bier, lawaai, schetterende radio’s en overal rommel.

Verdwenen is dan wat we met zijn allen willen: rust, ruimte en natuur.

Het gebied is mooi zoals het is: de dijkjes die het oude polderlandschap illustreren; de rij populieren die de stad Leiden, gezien vanuit het natuurgebied, aan het zicht onttrekken; de fietspaden die het rondje Groene Hart -via het pontje van James- koppelen aan het Duin- en Bollenlandschap. De fietspaden waarop ook kinderen, bejaarden, kinderwagens, buggies en skeeleraars ongehinderd hun weg vinden, met zicht op de koeien, schapen of ezels net achter het hek of de sloot. Waar je alleen, met familie en vrienden of met de buren even een ommetje maakt, zonder dat je naderhand de stront uit je schoenzolen hoeft te krabben, zoals kennelijk in het nieuwe plan als beleving wordt geschetst.

Ik hoorde iemand zeggen: als het Kagerzoomgebied helemaal kaal was geweest en Bart van Dijk, de projectleider namens Teylingen, had een plan gemaakt dat precies hetzelfde was als het gebied er nu uitziet, dan was hij in een zegekar rondgereden en iedereen was enthousiast geweest. Helaas: kennelijk moeten er allerhande onzinnigheden, frutsels en franjes worden toegevoegd, voor de ‘beleving’, want daar is hij toch voor betaald. Deze plannen bevatten totaal geen meerwaarde: niet voor de dieren en niet voor de mensen die er lopen of fietsen of er wonen.

Kennelijk is er geld over: maar waarom besteed je dat niet aan iets meer scheiding van de fiets- en wandelpaden, aan verbetering van de asfaltkwaliteit van het fietspad (ook voor skeeleraars prettig), aan een plan hoe je de populieren zou kunnen vervangen door nieuwe (in fases, zodat het mooie beeld gehandhaafd blijft), aan bankjes, picknickplaatsen, een paar vissteigers aan de Grote Sloot of elders, eenvoudige dingen waarbij je het huidige karakter in stand houdt.

Ik geniet van het gebied, elke dag. De openheid, de ruimte, de rust. In weer en wind maak ik een wandeling of een fietsrondje, overdag of ’s avonds. Maar ik zit er niet op te wachten om tussen de koeien of schapen door te laveren (wat voor hun ook niet plezierig is), en na thuiskomst de stront onder mijn schoenen uit te krabben of mijn fiets schoon te spuiten. Als ik dat wil ga ik wel naar Tengnagel.

Dus: houd het simpel, laat de dieren met rust in hun gebieden, en laat mensen gewoon fijn, onbezorgd en ongestoord wandelen en fietsen in dit kleine maar mooie polderlandschap.

Een plan zonder doel – een brochure zonder inhoud

De brochure van de gemeente Teylingen

Een startpunt voor huidige discussie over de toekomst van de Kagerzoom is de brochure die de gemeente Teylingen door Arcadis en Bureau Bolwerk heeft laten maken. De brochure bevat een heel globale visieschets die elementen van de gebiedsontwikkeling schildert. Ik heb de brochure maar eens heel zorgvuldig gelezen en kom tot nogal schokkende conclusies.

Download mijn volledige commentaar

Een plan zonder richting

Nergens is de doelstelling van de voorgestelde ontwikkeling duidelijk omschreven. Veel verder dan algemeenheden over een “kwaliteitsimpuls” en “het gebied voor mooier te maken voor iedereen die er woont, werkt en geniet” komt de visieschets niet. De vraag “waarom is dit nodig?” wordt nergens beantwoord.

Een plan zonder startpunt

Je zou toch verwachten dat een verbeteringsplan begint met een inventarisatie van de huidige situatie. Wat zijn op dit moment de recreatiewaarden en voor welke gebruikers? Welke natuurwaarden bevinden zich waar in het gebied?  Met welke ontwikkelingen dient er rekening worden gehouden? Geen enkele van deze vragen wordt beantwoord. Dat is ernstig, want op die manier wordt voorbij gegaan aan het vele moois dat er nu is en juist door verkeerde maatregelen kan verdwijnen. Wie niet weet waar hij is, kan nooit een route bepalen.

Megaplan voor minigebied

Er worden allerlei maatregelen voorgesteld zoals het aanleggen van paden voor verschillend gebruikers, het verwijderen van bomen, het aanleggen van een vogelhut tot en met het omzetten van bos in moerasland. Je zou als je de brochure leest bijna denken dat het om een hele provincie ging. Het gaat hier om een kleine postzegel in de provincie Zuid Holland, waar best iets verbeterd kan worden, maar ruimtelijk zijn de mogelijkheden beperkt tot kleine verbeteringen aan het heel smalle strookje rond de golfbaan, en misschien iets meer maatregelen op de Strengen en de Tengnagel, waar echter de natuur om bescherming tegen te veel recreatie vraagt.

De opstellers begrijpen niet wat natuur is

In de brochure wordt het samengaan van recreatie en natuur tot dogma verheven. Je krijgt de indruk dat de opstellers niet begrijpen wat natuur is en zeker niet dat een te grote recreatiedruk de natuur zal schaden. De beelden in de brochure geven een indruk van sterke toename van (luidruchtige) recreatie.  Geen woord over wat dit voor de natuur kan betekenen.

Met de wensen van de gebruikers is geen rekening gehouden

En voor wie wordt dit allemaal gedaan? De brochure vermeldt dat de visie mede de uitkomst is van een evenwichtig proces van participatie. Dat is helaas niet waar.

Met de wensen van belangrijke gebruikers en belanghebbenden is geen rekening gehouden. De duidelijke uitkomsten van een enquête onder de gebruikers zijn niet in de visieschets terug te vinden.

Pure fantasie zonder informatie

Ik heb vandaag vier uur besteed aan het bestuderen van de brochure. Als mij nu iemand vraagt, wat er in staat, dan heb ik geen echt antwoord. Eigenlijk staat er niets in, behalve een visieschets die op geen enkele duidelijke doelstelling en harde informatie is gebaseerd. Pure fantasie opgehangen aan dure volzinnen. Meer is het niet.

Ik heb de brochure zin voor zin bekeken en becommentarieerd. Bovendien heb ik commentaar geleverd op de suggestieve beelden in de brochure. Reacties op mijn commentaar zijn meer dan welkom.

Download mijn volledige commentaar (PDF)

Download brochure (PDF)

Nog meer waanzin

Ik wil hierbij nog even de aandacht vestigen op nog meer bedreigingen. Aan de rand van het park zouden flats van 30 etages moeten verrijzen. Te gek voor woorden.

Uit een mail van  Ant Brandenburg:

“… ….

De gemeente moet beseffen hoeveel mensen in de wijk het niet met de plannen eens zijn.

Wat kun je doen als je het niet met de bouw in ons groene hart eens bent?
• Zet je naam op de maillijst via het formulier op http://merenwijk.info/contact/ (in 1e zin).
• Geef zichtbaar je mening op de site: http://merenwijk.info/geef-je-mening/
• Informeer anderen. Praat erover, stuur een mail of deel info uit. Op de site vind je informatie. (http://merenwijk.info/informatie/informeer-anderen/)”

 

Warner Borgeld: Het Teylingse plan voor Kagerzoom of Weg met rust en ruimte

Het Teylingse plan voor Kagerzoom, of Weg met rust en ruimte!

door Warner Borgeld

Na het plan voor een grote jachthaven in 2010 in de Broek en Simontjespolder en het aanleggen van een skeelerbaan in 2016 in de Veerpolder, lanceert de gemeente Teylingen nu het plan voor het oppimpen van de Kagerzoom, het natuurlijke recreatiegebied ten noorden van de Merenwijk.

In een enquête in 2016 vraagt de gemeente Teylingen wat men vindt en wat men wil met het gebied Kagerzoom. Dit is een prachtig initiatief van Teylingen om inspraak van de burgers te krijgen. Ongeveer 96% van de mensen die hierop reageren woont in de Merenwijk. Dit geeft wel aan hoe belangrijk de Kagerzoom is voor de Merenwijkers. Zij geven aan dat zij kiezen voor het koesteren van de huidige situatie van de Kagerzoom: de rust, de ruimte en de natuur in dit gebied. Het is de groene “achtertuin” van de Merenwijk, een ommetjes- en uitwaaigebied waar je geestelijk weer helemaal kan opladen. Wat een goed initiatief van Teylingen om te polsen wat de gebruikers voor de toekomst willen!

Recent wordt bekend dat er nieuwe plannen zijn voor Kagerzoom. Plannen die een directe bedreiging vormen voor de privacy van de bewoners langs de noordrand van de Merenwijk en die verder haaks staan op de wensen van de gebruikers, zoals zij dat hebben aangegeven bij de enquête in 2016. Het is echter niet alleen droefenis! Voor de vogelaars is er gedacht aan een vogelspothut op de Strengen. Dat is natuurlijk prachtig, vooral als de locatie van die hut wordt bepaald in samenspraak met de vogelaars, maar het moet natuurlijk geen “hangplek” worden.

Over het algemeen is dit een oppimpplan dat de rustige natuur moet commercialiseren onder het mom van kwaliteitsimpuls en versterking en bescherming van de bijzondere natuurlijke en recreatieve waarden in het gebied. Alsof invullers van de Teylinger enquête van 2016 en veel andere gebruikers en belanghebbenden behoefte hebben aan deze transformatie. In die enquête over dit gebied hebben zij immers juist aangegeven dat zij kiezen voor het koesteren van de huidige situatie, de rust, de ruimte en de natuur. Dat betekent dus niet dat alles op de schop moet! Weinigen hebben er om gevraagd om zo veel gemeenschapsgeld te investeren in iets dat ze niet willen. Bovendien wordt er al helemaal niet gesproken van een kwaliteitsimpuls van de natuur zelf.

Een van die impulsen in het plan van Teylingen is om de dijk flink te verlagen en de populieren langs het Joppepad te rooien, de hekken daar weg te halen en de doorgangen met wildroosters af te sluiten. Dit betekent dat de dieren van de kinderboerderij daar binnen de roosters vrij kunnen rondlopen en dat recreanten nu niet meer gebonden zijn aan het pad. Dit is een directe bedreiging voor de privacy van de bewoners van de noordrand van de Merenwijk.

Waarom moeten de hekken eigenlijk weg? Wie van de bewoners zou hiervoor hebben gepleit? En wie helpt de ouderen over de wildroosters? Hoe moet dat met een rollator, kinderwagen of scootmobiel?

En waarom moet de dijk eigenlijk weg? Die dijk vormt toch een prachtig, landschappelijke overgang tussen de bebouwing van de stad en het polderlandschap van Kagerzoom. Mooier kan het haast niet in een polder. En kan die dijk eigenlijk zo maar weg? Als ik de recente app “Overstroom ik?” van Rijkswaterstaat bekijk, kan de Merenwijk in het ergste geval 1,5 meter onderwater komen te staan. Dan lijkt het slechten van de dijk een heel onverstandig besluit, immers geeft deze dijk geen bescherming aan de Merenwijk? Die dijk is de peilscheiding in de waterhuishouding achter ons huis! Die dijk is daar in de tachtiger jaren aangelegd, toen de Merenwijk in aanbouw was en een dijk bouw je toch immers niet voor niets! Trouwens eind jaren tachtig is een plan voor een pad op de dijk ook al afgeschoten, want dat pad zou de privacy van de bewoners te veel schaden. Is er sindsdien wat veranderd aan onze behoefte aan onze privacy of ons recht op privacy? Ik denk van niet!!

Reactie van Reinier de Man op de plannen van Teylingen

Inleiding

Dit is mijn eerste snelle reactie op de ondoordachte plannen van de gemeente Teylingen. Ik reageer zowel op de zin en onzin van het plan als geheel als op de rampzalige gevolgen die dit plan voor de bewoners aan de rand van de Merenwijk kan krijgen. Ik zal deze stellingname nog verder uitwerken en onderbouwen in de naaste toekomst.

Reinier de Man,
Rivierforel 45, 2318 MG  Leiden
tel. 071-523 6237 mobiel 06-5316 544
e-mail reinier@rdeman.nl

Algemeen

Rust en natuurlijke ruimte staan centraal
  1. Wij hebben te laat kennis genomen van een plan dat tot onze verbazing  al een tijd in ontwikkeling blijkt te zijn.
  2. Het gaat om de verdere ontwikkeling van natuur- en recreatiewaarden, ook met het oog op meer bezoekers in de naaste toekomst.
  3. Leveren de plannen een verbetering t.o.v. de huidige situatie? Dat is de vraag. Om die vraag te beantwoorden, moeten twee andere vragen eerst beantwoord worden:
    • wat zijn de doelstellingen waaraan wij verbeteringen/verslechteringen afmeten?
    • wat is, in het licht van deze doelstellingen de huidige waarde?
  4. De doelstellingen, breed gedragen door de huidige ‘gebruikers’ van het gebied hebben alle te maken met het behoud (of eventueel verbetering) van rust en natuurlijke ruimte.
  5. Het huidige gebied is uniek in dat opzicht:
    • vlakbij een stedelijk gebied een uniek gebied: mooie natuur en veel ruimte, waar de huidige ‘gebruikers’ (wandelaars met of zonder hond, fietsers, vogelaars, etc.) met volle teugen van kunnen genieten;
    • hoge natuurwaarde: ijsvogels vliegen vlak langs de merenwijk, blauwborstjes in de strengen, groene spechten die zich tegoed doen aan mieren op de dijk langs de merenwijk, etc.

“Reactie van Reinier de Man op de plannen van Teylingen” verder lezen